Yazarlar Günün Köşe Yazıları Spor Konuk Yaşam Tüm Yazarlar
NATO’nun genişlemesi - Ali ER
Türkiye; Finlandiya ve İsveç’in NATO üyeliğine itirazından vazgeçerek üyeliklerinin önünü açtı. Yıllardır tarafsızlıklarını korumaya çalışan Finlandiya ve İsveç’in NATO’ya üyelik taleplerinde, Rusya-Ukrayna savaşıyla artan Rus tehdidi öne çıkarılıyor. Ancak iklim değişikliği nedeniyle Kuzey Kutbu bölgesinde ortaya çıkan yeni jeopolitik, gözden uzak tutulmamalıdır. NATO Genel Sekreteri Jens Stoltenberg de iklim değişikliğini “kriz çarpanı” olarak tanımlayarak NATO’nun güvenliğiyle iklim değişikliği arasındaki bağı ortaya koydu.
YENİ TİCARET YOLLARI
Dünya ticaretinin yüzde 88’ini oluşturan Asya, Avrupa ve Amerika arasındaki ticaretin, yakın gelecekte Arktik Okyanusu’nda ortaya çıkacak yeni deniz ticaret yolları üzerinden yapılması olası. Kuzey Kutbu’ndaki erime nedeniyle yeni erişilebilir kaynaklar ve deniz ticaret yolları üzerinde hak iddia eden küresel güçler arasında mücadele kaçınılmaz. İskandinav Yarımadası’nın Batı ve NATO için stratejik önemi vazgeçilmez. Finlandiya ile İsveç de üye olduğunda İskandinav Yarımadası, NATO’ya Arktik Okyanusu’nda jeostratejik üstünlük kazandıracak. Bu nedenle iki ülkenin NATO üyeliğini, sadece Rusya tehdidine bağlamak yanıltıcıdır.
TERÖR ÖRGÜTÜ DEMEDİLER
Türkiye; Finlandiya ve İsveç’in üyeliğine itiraz ederek belki de farkında olmadan küresel mücadeleye çomak soktu. Hemen geri adım atması da iyi olmadı. Çünkü üçlü memorandumun bağlayıcılığı şüpheli. Terörizmle mücadeleye, dayanışmaya, müttefiklerin ulusal güvenliğine ve uluslararası barışa ilişkin vurgular olsa da bunlar somut değil soyut söylemler. PKK, terör örgütü olarak yer aldı ama malumu ilamdan ibaret. Finlandiya ve İsveç; PYD/YPG ve FETÖ’ye terör örgütü diyemediler. Üçlü memorandum NATO’da bağlayıcı değil. NATO’ya üye olduklarında veya hükümet değiştiğinde, eski politikalara dönmeyeceklerinin garantisi yok. Üstelik eski üye, yeni üye eşit haklara sahip.
Türkiye; ulusal güvenliğini tehdit eden terör örgütlerini ve itirazlarını Madrid Zirve Bildirisi’nde tüm üyeler için bağlayıcı şerh koyarak kayda geçirip itirazını geri çekebilirdi. Çünkü zirve bildirileri tüm üyeler için, NATO’nun askeri ve sivil yapısı içinde kapsayıcıdır, planlama ve karar süreçlerinde bağlayıcı ve yönlendiricidir. Madrid sonrasında Brüksel’de, NATO’nun uzmanlarından oluşan ekiple ayrı ayrı Finlandiya ve İsveç temsilcileri arasında katılım görüşmeleri yapılacak. Süreç, 1995 tarihli NATO Genişleme Çalışması ve 1999 tarihli Üyelik Eylem Planı esaslarına göre yürütülecek. Her aday ülke için katılım protokolü hazırlanacak, üye ülkelerin hükümetlerince kendi usul ve şartlarına göre onaylanacak. Katılım protokolünün onay süreci ülkeden ülkeye değişebilir.
TÜRKİYE’NİN ELİ GÜÇLÜ
Sonuçta, Türkiye’nin bu süreçte tüm üyeler için bağlayıcı adımlar atma inisiyatifi halen var ve bu önemli bir koz. Eylüldeki seçimlerde, İsveç kamuoyunda NATO üyeliğine karşı demokratik direncin artma olasılığı da Batı için önemli bir risk. Bu nedenle Rusya-Ukrayna savaşı, Finlandiya ve İsveç’in üyelik şartlarını karşılama kapasitelerinin yüksek olduğu gerekçeleri öne sürülerek ABD başta olmak üzere Avrupa’dan sürecin olabildiğince hızlandırılmasına yönelik olası baskılar akılda tutulmalıdır. Bu denklemde Türkiye’nin eli güçlü, ancak yöneticilerimiz bunun ne denli farkında, bilinmez.
ALİ ER
EMEKLİ TUĞGENERAL
Yazarın Son Yazıları Tüm Yazıları
Günün Köşe Yazıları
Video Haberler
-
Mevsim geçişlerinde psikolojiye dikkat!
-
Çocukların beslenme çantasında neler olmalı?
-
Yaşam hakkı savunucuları AYM önünde yaşam nöbetinde
-
Acun Ilıcalı ve Ayça Çağla Altunkaya'nun mutlu günü!
-
Okullar açılıyor!
-
Türkiye'de Alzheimer artışı! Niteliksiz eğitim hastalığı
-
Cumhuriyet'in gururlu günü
-
İlber Ortaylı 102. yılında Büyük Taaruz'u anlattı
-
4 çeşit yemek 70 TL
-
'Fındık öldü ruhuna Fatiha'
En Çok Okunan Haberler
-
Özür dilerim
-
'Hapishaneden nasıl çıktığını biliyorum'
-
Erdoğan teğmenleri hedef gösterdi
-
'Polemik falan çıkarmak istemiyorum ama...'
-
AKP'den 'erken seçim' açıklaması
-
AKP'nin içindeki 'teğmen' kavgası büyüyor
-
IŞİD'i sorumlu tuttu
-
Kahramanmaraş'ta peş peşe iki deprem!
-
Fatih Ürek, havaalanında saldırıya uğradı
-
'Bunu milletimiz unutmaz ve affetmez'