Alev Coşkun

Günseli Özkaya’nın kaybı

09 Aralık 2020 Çarşamba

Günseli Özkaya, Türkiye’de kadın hakları konusunda bir öncüydü. 25 yıl Türk Kadınları Birliği’nin genel başkanlığını yaptı. Bu süre zarfında Dünya Kadınlar Birliği yönetimine seçilen Özkaya, bu görevi de 9 yıl başarıyla yerine getirdi.

İstanbul Hukuk Fakültesi mezunu olan Günseli Özkaya, CHP Kadıköy örgütünde her kademeye seçimle gelerek çalışmıştır. 1960 öncesi günlerde etkin faaliyetler göstermiş, Milli Gençlik Teşkilatı’nın kuruculuğuna öncülük etmiştir.

1960 öncesi günlerde Demokrat Parti iktidarına karşı korkusuzca etkin konuşmalar yaptığı için CHP Kadın Kollarınca “Jeanne d'Arc” (Jan Dark) olarak adlandırılmıştır.

Günseli Özkaya 1980’den sonra milletvekili olarak TBMM’de kadın haklarının savunuculuğunu yapmıştır. Kadınların 5 yıl erken emekliliği başta olmak üzere, birçok haklarının kazanılmasında etkin rol oynamıştır. “From Captivity to Freedom Womean's Fight” (Esaretten Özgürlüğe Kadın Mücadelesi) adlı kitabı tüm dünyada kadın örgütlerinde kabul görmüştür. Bu çalışma halen dünyadaki 820 üniversitede bulunmaktadır.

Kadın haklarını, tarihçesini yazmış ve bu metin belgesel-film olmuş, kendisi tarafından yazılan “Kadınlar Marşı” Hikmet Şimşek tarafından bestelenmiştir.

Siyasal hakların tanınması ve kadın haklarının gerçekleşmesi yolunda bir aktivist olan Günseli Özkaya’nın yayımlanmış 11 kitabı vardır.

“Siyasetin Savurduğu Kadınlar”, “Resimler Çığlık Atarsa”, “Atatürk Dönemi Ankara- Cumhuriyetin Tanık Kadınları”, “Zirvedeki Siyaset ve Yamaçtaki Kadınlar” gibi çalışmalarının yanı sıra, “Toprak da Ağlar” ve “Sazan Balığı” romanlarının da yazarı olan Özkaya, avukat olarak İstanbul Barosu etkinliklerine de katılmıştır.

1960 sonrası Milli Birlik Komitesi üyesi Binbaşı Şükran Özkaya ile evlendi ve bir kız çocukları oldu.

Türkiye, kadın hakları, laiklik, hukuk devleti konularında bir öncü fedaiyi kaybetti.

Kadınlar, Atatürkçü, Aydınlanma devrimlerinin savunucusu öncü bir liderini yitirdi.

Hikmet Şimşek tarafından bestelenen ve sözleri Günseli Özkaya’ya ait olan Kadınlar Marşının sözleri:


Sırtında mermiyi taşıyan analar

Büyük Ata’ya kalpten inandılar

Onların yetiştirdikleri çocuklar

Atatürk yolundan ayrılmadılar


Şehirden köye giden yollarda

Türk kadınları tek vücut oldular

Türk Kadınları Birliği çatısında

Yalnız Ata türküsünü çağırdılar


Yazarın Son Yazıları

Siyasette hareketlilik 7 Şubat 2021
Kamu Yönetimi ve F. Altun 10 Aralık 2020