Ekonomide, konu biraz da teknik gibi görüldüğünden algı, algılandırma yönetimi daha başarılı bir şekilde uygulanıyor. Algı yönetiminde önemli olan gerçekler değil, olayların nasıl gösterildiği, ne gibi kanıların, sanıların uyandırıldığıdır. Övünmelerle, çeşitli güdülerle yağdırılan övgülerle, en azından belli hatta genişçe bir kesimde ekonomide başarı kazanılmış, kazanılıyor izlenimi uyandırılıyor. Başarısızlık, başarı gibi gösterilebiliyor.
Ekonomik büyüme hızı yavaşlıyor
Yılın üçüncü çeyreğine ilişkin TÜİK milli gelir tahmini, vatandaşta uyanmaya başlayan kötüye gidiş imajını hafifletmeye yardımcı oldu. İktidara, dört dörtlük büyümekle övünme olanağı verdi. Algı yaratmada TÜİK katkısı da yadsınmamalı. TÜİK’in bu bağlamda zamanlaması da yerinde.
TÜİK, 2013 yılının üçüncü çeyreğine ilişkin tahminini yüzde 4.4 olarak açıklarken yılın ilk ve ikinci çeyreklerine ilişkin tahminlerini de sırasıyla yüzde 3.0 ve yüzde 4.5 olarak revize ederek 2013 yılı için yüzde 4.0 büyüme hızı hedefine ulaşılabileceği izlenimini yarattı. TÜİK, üçüncü çeyrek büyüme hızı tahminine karşın 2013 yılında gerçekleşecek büyüme hızı yine de yüzde 4.0’ün altında kalabilir. Bu bağlamda beklenti yüzde 3.6, IMF’nin tahmini de yüzde 3.8’dir.
Büyüme hızı 2012’de yüzde 2.2, 2013 yılında yüzde 4.0’ün altında, 2014 yılı için beklenti, yine yüzde 4.0’ten düşük, üç yıllık dönemin 2012-2014 ortalama büyüme hızı yüzde 3.0 dolayında kalıyor. AKP döneminde ekonomik büyüme hızı, Cumhuriyet dönemi ortalamasından düşük.
Büyüme hızı kadar hızın nereden kaynaklandığı, terim yerinde ise kalitesi de önemlidir. 2013 yılında büyümenin kaynağını üretim açısından bakıldığında inşaat, ticaret dahil bazı hizmetler oluşturuyor. GSYH oluşumunda imalat sanayisi ile tarımın, üretken kesimlerin payı giderek geriliyor. İmalat sanayisinin GSYH içindeki payı 2000 yılı öncesi yüzde 24.0 düzeyinde iken, 2012 yılında yüzde 15.6’ya kadar düşmüş durumda. 2013 yılında da imalat sanayisi payının bu düzeyi aşması beklenmemektedir. Tarım, yine GSYH içindeki payı giderek gerileyen üretken bir alt sektör. Tarımın GSYH içindeki payı da yüzde 7-yüzde 8 düzeyine değin gerilemiş durumda.
Büyüme hızına harcamalar yönünden bakıldığında, 2013 yılında büyümenin esas itibarıyla özel tüketim harcamaları ile kamu harcamalarından kaynaklandığı görülüyor. İhracat artışının ve özel sektör makine-teçhizat yatırımlarının büyümeye katkısı hemen hemen yok. 2013 yılında ihracat artışı çok sınırlı düzeyde kaldığı, belki artış olmadığı gibi özel sektörün makine ve teçhizat yatırımlarında azalma tahmin edilmektedir.
Büyüme hızının düşük oluşu bir yana, böyle bir üretim harcama yapısı da sürdürülebilir hızlı bir büyüme hızına ulaşmaya da elverişli bulunmamaktadır.
* Tasarruf ve yatırımların GSYH içindeki payı düşük olup düşme eğilimi göstermektedir.
Türkiye 2000 öncesi, GSYH’nin yaklaşık yüzde 20.0’sini tasarruf edebilirken bu oran yüzde 13.0’lere değin düşmüştür. Türkiye’de gelirin yüzde 70.0’ten biraz fazlası hanehalkı tarafından tüketilmektedir, kamu kesiminin payı da eklendiğinde, Türkiye’de gelirin çok büyük bölümünün tüketildiği görülmektedir. Borçlanma ile de desteklenen bu tüketim artışı, tüketme disiplinsizliği, belki de belli çevrelerde refah artışı, ekonomik başarı imajı yaratmada etkili olmaktadır. Türkiye’nin Tasarruf/GSYH oranı da global ekonomiye göre çok düşüktür. IMF’nin Ekim 2013 tarihli revize “Dünya Ekonomisine Bakış Raporu”nda 2013 yılı için dünya genelinde GSYH yüzdesi olarak tasarruflar yüzde 25.1 olarak tahmin edilmiştir. Bu oran Çin’in de dahil olduğu gelişmekte olan Asya ülkelerinde yüzde 44.5’e değin yükselmektedir.
Türkiye Yatırımlar/GSYH oranı da önemli boyutta dış borçlanmaya karşın yüzde 20.0 dolayındadır. Gayri safi yurtiçi hasıla yüzdesi olarak yatırımlar, IMF’nin sözü edilen raporunda 2013 yılı için yüzde 24.7 olarak tahmin edilmiştir. Bu oran gelişen Asya ülkelerinde yüzde 43.5’e yükselmektedir.
Türkiye büyüme hızı yavaş, tasarruf ve yatırım düzeyi düşük, gelecek için de ümit vermeyen ülke görünümündedir. Konu kapsamlı olduğundan diğer göstergelerle de sürdürülecektir.
Ekonomide Gerçekler (I)
Yazarın Son Yazıları
Sorunlar, neden/nedenlerine doğru tanı konarak, nedenler ortadan kaldırılarak çözülür.
Teknik bilgim olmadığı için F-35, S-400’ler dahil ülkenin savunması ve dış politikasıyla ilgili sorular düğümleniyor.
Her yeni yıla girerken yılın mutlu, başarılı olması istenir, ümitle girilir.
İlke, bir alanda olayı tanımlayan temel kural, önerme, prensiptir.
Terör, bir iktidarı, bir gücü zorla kabul ettirmek amacıyla sistemli şekilde şiddet kullanma, yıldırma, korkutma, tedhiştir.
Enflasyon, en yalın tanımıyla arztalep dengesizliği nedeniyle fiyatların yükselme sürecidir.
Kuvayı Milliye, Milli Mücadele, bağımsızlık savaşımıyla eşanlı din motifli dış destekli karşı hareket başlamıştır.
Sosyal demorasi, halkın katılımıyla sosyal refahı, gönenci ençoklama; halkın egemenliği, özgürleşmesi amaçlı siyasal düzendir.
Kolonyalizm, sömürgecilik bir devletin kendi sınırları dışındaki ülkeler üzerinde hegemonya, egemenlik kurarak ideolojik, kültürel, siyasal, ekonomik baskılarla siyasal, ekonomik çıkar sağlamasıdır.
Ödemeler dengesinde “net hata noksan” kalemi...
Başlık Halkın Haberi renkli sunucusu Ekrem Açıkel’den esinleme; ama fikir Montaigne “Halk doğru olan çok şeyi bilmemeli; yanlış olan çok şeye inanmalıdır”.
Korku kültürü, bireyin; özgüvenini yitirmesine, söyleneni yapmasına, özgürce seçimini önlemeye, özsaygısından yoksunlaştırmaya, değersizleştirilmesine yöneliktir.
Trump’ın büyükelçi Barrack’a “Erdoğan’a meşruiyet verelim” talimatı, meşruiyet tartışmasına yol açtı.
Bilgilendirmede amaç, kamuoyunu aydınlatma, bilgi eksikliğini, oluşan veya oluşturulmak istenen bilgi kirliliğini gidermektir.
İttifak, tek taraflı irade beyanı ile gerçekleşmez.
Planlı kalkınma
Önerilerde bulunurken geçmişte yaşanan olaylardan, deneyimlerden ders alarak gelecekte olabilecek kötü gelişmelerden kaçınmak, uyarıda bulunmak gerekir.
Planlanan, vaat edilen büyük işlerden, söylemlerdense yapılan ufak işler daha yararlıdır.
Çözüm için soruna doğru tanı koymak, amacı belirlemek, süreci amaç doğrultusunda ilerletmek gerekir.
Ekonomi politikasının ana amaçlarından biri de gelirin yeniden dağılımı, dağılımın eşitlikçi yöne evrilmesidir.
Barışçıl, eşitlikçi, gönenç düzeyi yüksek, doğası, çevresi korunmuş bir kürede yaşamak olanaklı ve hedeflenmiş iken savaşların sürdüğü, yoksulluğun, açlığın yaygınlaştığı, haksızlığın arttığı çevrenin, doğanın sürekli kirletildiği, ortalama yaşam kalitesinin düştüğü bir kürede yaşıyoruz.
Barışçıl, güvenli, insan kaynağı gelişmiş, eşitlikçi, çevre ve doğal kaynakları korunmuş bir dünya hedeflenirken iklim krizine girmiş, çevresi, doğası giderek kirlenen, açlığın, yoksulluğun yaygın olduğu, eşitsizliğin, şiddetin arttığı, kuralsız, düzensiz, güvenli olmayan bir dünyada yaşıyoruz.
Birleşmiş Milletler’e üye ülkeler, 2000 yılında yeni girilen döneme ilişkin sürdürülebilir kalkınma hedeflerini kabul ettiler.
CHP’li olabilmek, CHP etiketi taşımayı değil, etik değerlere, niteliklere sahip olmayı gerektirir.
Ülkede barış, terörsüz Türkiye mottosu ile de bezenmiş bir BOP (GOP) kurgusu sahneleniyor.
Kolonyalizm, sömürgecilik döneminde kolonilerde başat sömürgeci güçlerle işbirliği yapan...
2018 cumhurbaşkanlığı seçiminde, yine parti örgütünün onayı olmadan, Muharrem İnce, Kılıçdaroğlu tarafından biraz da gayri ciddi şekilde kürsüye çağrılarak resen aday ilan edilmiş; İnce seçimde genel merkez tarafından desteklenmediği yakınmasıyla partiden ayrılmıştır.
Ekonomi politikasının başarısı tartışmalarında başarısızlık kanıtı cari işlem açığı.
ABD’nin BOP (GOP) kapsamında Irak ve Suriye’yi hallettikten sonra güncel olarak İran, ardından da sıranın Türkiye’ye geleceği yorumları yapılıyor.
Ekonomik kalkınma, büyüme konusuna odaklanıldığında ağırlıklı olarak yatırım, sermaye birikimi, finansman, teknoloji gündeme getirilir.
Klasik iktisat öğretisinde faiz etkili araçtır...
Bir ekonominin kalkınma aşamasına geçmeden önce gayri safi yurtiçi ve milli hasılasının (GDP-GNP) artması gerekir.
PKK’nin karalama, itham, yol gösterme, övünme ile dolu bildirgesi veya memorandumu; devletin egemen karakteri, bağımsız üniter, ulusal yapısı, Türkiye devletini uluslararası olarak tanıyan Lozan Antlaşması konularında tartışmalara yol açtı.
TC Merkez Bankası’nın brüt, net rezervi arttı, eksildi bilgisinden çok, merkez bankaları niçin rezerv bulundururlar, rezerv yeterliliğinin ölçütleri nelerdir, rezerv nasıl değerlendirilmeli, kullanılmalıdır sorularının yanıtları bilgilendirmede yararlı olur.
Sözcükler büyülüdür. Etki altına alır, belirli somut bir amaca yönlendirir, umuda kaptırır. “Barış” da büyülü bir sözcüktür.
İktisatta irdelenmeyen, bulgularla da kanıtlanmayan bir inanç, has, dogma da yabancı sermaye yatırımıdır. Yabancı sermaye yatırımı bir “panacea”, her derde deva olarak önerilir. Yabancı sermaye gelecek, üretim, istihdam artacak, enflasyon hız kesecek, döviz, teknoloji, yönetim deneyimi girişi olarak kriz sonlanacak.
Olaylar ve anılar
Faşizan hukuk düzeni
Türkiye’nin temelinin atıldığı gün
Gelir dağılımı ekonomik kalkınma