Hikmet Altınkaynak

Mavi Yolculuk okumaları

18 Temmuz 2019 Perşembe

Nereden çıktı Mavi Yolculuk da demeyin!
Yaz, okuma olduğu kadar dinlenme, gezme zamanı değil mi?
Mavi Yolculuk’un nasıl doğduğunu birinci elden öğrenmiştim, aktarayım sizlere.
1990’lı yıllardı. TRT 2 İstanbul Televizyonu’na benim danışmanlığımda, Zafer Karatay yönetmenliğinde, edebiyatçı belgeselleri yapıyorduk. Bunlardan biri Bedri Rahmi Eyüboğlu içindi. Belgeselde ben Vedat Günyol’la Bedri Rahmi üzerine konuştum. Ardından şair, ressam Eyüboğlu’nun yaşamı, sanatı ekrana gelirken bir yandan da ablası Nezahat Eyüboğlu, torunu Rahmi Eyüboğlu, oğlu Mehmet Eyüboğlu (1939- 2009) ve sanatçı Erol Evgin sırayla onu anlattılar. Programı Erol Evgin’in Bedri Rahmi’nin “Sitem” şiirinden yaptığı şarkıyla bitirdik: “Önde zeytin ağaçları arkasında yâr / Sene 1946 / Mevsim / Sonbahar...
Yazma sanatçısı Mehmet Eyüboğlu belgeselde şunları anlatıyordu: “1947’de Halikarnas Balıkçısı Cevat Şakir Bey, bir mektup yazıyor Sabahattin Eyüboğlu’na, amcama, diyor ki; ‘Siz İstanbullu aydınlar çöreklendiniz İstanbul’a, ne var şu İstanbul’da! Çıkın biraz Anadolu’yu gezin, gidin görün bakalım şu Anadolu’da ne var bakalım? Eğer bu yaz da Bodrum’a gelmezseniz, hepinizi, topunuzu arkadaşlıktan siliyorum.’ Zehir zemberek mektup yazıyor. Bizimkilerin eli ayağı tutuşuyor, üç beş arkadaş bir araya geliyorlar, İzmir’e, İzmir’den Karakuş adlı bir takaya biniyorlar, Bodrum’a geliyorlar. Onlar ilk Mavi Yolculuk’u yapıyorlar.

Mavi Yolculuk kitapları
İşte Mavi Yolculuk böyle doğuyor. Bunu Cevat Şakir Kabaağaçlı, Mavi Sürgün’de anlatır (1961). Ama ondan da önce ilk öykü kitabı Ege Kıyılarından (1939) ilk romanı Aganta Burina Burinata Halikarnas Balıkçısı imzasıyla yayımlanır (1946). Ardından Merhaba Akdeniz, Gülen Ada öykü kitapları; Ötelerin Çocuğu, Uluç Reis, Turgut Reis gibi romanları, Anadolu Efsaneleri, Anadolu Tanrıları, Anadolu’nun Sesi, Hey Koca Yurt gibi inceleme kitapları çıkar.
Mavi Yolculuk kitapları yalnızca Halikarnas Balıkçısı’nın kitaplarıyla sınırlı değil elbette. Yolculuğa ilk ve zamanla katılan Sabahattin Eyüboğlu, Bedri Rahmi Eyüboğlu, Sabahattin Ali, Melih Cevdet Anday, Erol Güney, Abidin Dino, Azra Erhat, Necati Cumalı, Vedat Günyol, Mehmet Başaran, Cengiz Bektaş gibi yazarların çeşitli kitaplarıyla da sürer. Homeros’la da...

Vedat Günyol
Belgeselde Vedat Günyol, Bedri Rahmi Eyüboğlu’nu Yaradana Mektuplar kitabıyla tanıdığını anlatıyor, Orhan Burian’la yazdığı eleştiriyi Yücel dergisinde yayımladıklarını belirtiyordu.
Ben de Vedat Günyol’la bu program nedeniyle tanışmıştım. Daha sonra Günyol, Milliyet Yayın Grubu adına genel yayın yönetmenliğini yaptığım Yaşasın Edebiyat dergisinde Oktay Akbal, Ataol Behramoğlu, Nüket Esen, Doğan Hızlan, Zülfü Livaneli, Erdal Öz, Yüksel Pazarkaya, Ülkü Tamer, Buket Uzuner’le birlikte danışma kurulu üyemiz olmuş ve köşe yazarlığı yapmıştı.
Geçen hafta gazetelerde -seçici kurulunda yer almaktan onur duyduğum- Vedat Günyol Deneme Ödülü’ne katılım duyurusunu okuyunca bu günleri anımsadım.
Kartal Belediyesi, dördüncüsü bu yıl verilecek olan ödüle tüm yazarlarımızı katılmaya çağırıyor. Ayrıca ödülü Cumhuriyet gazetesi, TYS, İstanbul Atatürk Lisesi Mezunları Vakfı ve Kırmızı Kedi Yayınları destekliyor, ben de buradan duyurmuş olayım.
Cemal Süreya, Vedat Günyol için “Edebiyatımızın Cumhurbaşkanı” demişti. Bu unvan ona çok yakıştı, bununla da anıldı. Halide Edip’e yıllarca “fahri kâtip”lik yaptı. Onun deneme, eleştiri, çeviri, yayın dünyasına katkıları unutulamaz. Birçok önemli ödülü bunu kanıtlar.
Mavi Yolculuk’a çıkacaklara, Mavi Yolculuk okuması yapacaklara, iyi yolculuklar, iyi okumalar diliyorum...
Mavi Yolculuk’un merkezi Bodrum’a gelince... Halikarnas Balıkçısı’nın çağrısı o kadar etkili oldu ki, Bodrum’a gelen, bir daha gitmiyor!