Kayseri ile Afyon'un sucuk- pastırma rekabeti, Avrupa'ya taşındı

Türkiye'nin ilk coğrafi işaretli ürünlerinden Kayseri sucuğu ve pastırması ile Afyon sucuğu ve pastırması arasındaki yarış, Avrupa'ya taşındı. Türk Patent ve Marka Kurumu'ndan coğrafi işaret tescili alan iki il, bu ürünler için Avrupa Komisyonu'na yaptığı Korumalı Coğrafi İşaret başvuru sonuçlarını bekliyor.

14 Ocak 2021 Perşembe, 09:50
Abone Ol google-news

Kayseri ve Afyon arasındaki sucuk ve pastırma yarışı Avrupa'ya taşındı. Türk Patent ve Marka Kurumu'ndan coğrafi işaret tescili alan iki il, bu ürünler için Avrupa Komisyonu'na yaptığı Korumalı Coğrafi İşaret başvuru sonuçlarını bekliyor.

Afyon ve Kayseri'nin sucuk ve pastırma rekabetinde Türkiye'de Marka ve Patent Kurumu'ndan ilk coğrafi işaret başvurusu yapan ve tescili alan il Kayseri iken, Avrupa Birliği coğrafi işaret başvurusunu yapan ilk il ise Afyon. Kayseri pastırması 2001, Kayseri sucuğu 2002 yılında coğrafi işaret tescili alırken, Afyon pastırması 2004, Afyon sucuğu ise 2005 yılında coğrafi işaret tescili aldı. Avrupa Birliği coğrafi işaret tescili için ilk başvuru ise Afyon sucuğu ve pastırması için 2012 yılında yapılırken Kayseri sucuğu ve pastırması için 2017 yılında başvurular yapıldı.

Yöresel Ürünler ve Coğrafi İşaretler Türkiye Araştırma Ağı (YÜCİTA) Başkanı Prof. Dr. Yavuz Tekelioğlu, Türkiye'de Afyonkarahisar ve Kayseri illerinin sucuk ve pastırma rekabeti ile benzer durumdaki bazı iller ve yöresel ürünlerinden örnekler verdi. Türkiye'de coğrafi işaretli ürün başvurularında bazı ürünlerde duplikasyon (çoğaltma) olduğunu belirten Prof. Dr. Tekelioğlu, "Kayseri'nin sucuk ve pastırması ile Afyon'un sucuk ve pastırması AB'de coğrafi işaret bekliyor. Şehirler ve ürünler arasında bir rekabet var ama öncelikle AB tescili alarak ürünler kendi tanınırlığını artırmak ve AB'de korunmak istiyor. Bu çok önemli" dedi.

COĞRAFİ İŞARET YETMİYOR

AB'den tescil alımının tek başına yeterli olmayacağını söyleyen Prof. Dr. Tekelioğlu, "Bizzat gözledik, Antep baklavası Antep'te korunamıyor. Neden, çünkü coğrafi işaret yönetişimi tanınmıyor. Sistem çalışmadığı sürece AB'den tescil almak da çok anlam ifade etmiyor. Coğrafi işaretlerde, 'coğrafi işaret tecavüzü' dediğimiz olaylar da çok yaşanıyor. Yani bunların sahtelerinin yapılması falan. Söz gelimi Avrupa Fikri Mülkiyet Ofisi'nin 2014 çalışmalarına göre AB'de coğrafi işaret tecavüzünden kaynaklanan zarar 4,5 milyar Avro. Bunun 1,5 milyar Avro'su Fransa'ya ait. Yani AB'de sahtecilik çok yoğun bir şekilde oluyor. Özellikle internet üzerinden coğrafi işaret tecavüzü çok var" diye konuştu.

KENTLER ARASI REKABET

Yeni bir tartışmanın da Vakfıkebir ekmeğiyle ilgili olduğunu anlatan Prof. Dr. Tekelioğlu, "Trabzon'un, buna karşın Giresun Görele ilçesinin Çavuşlu beldesi, 'Çavuşlu ekmeği' olarak tescil aldı. Şimdi ikisi arasında korkunç bir rekabet var. Bu rekabet aynı zamanda kentlerde coğrafi işaret tescil sayılarını artırmak yönünde de kendini gösteriyor. Kentler arasında da rekabetten çok kendi öz varlıklarına, yerel değerlerine sahip çıkmak diye isimlendirmek daha güzel olur" diye konuştu.

Prof. Dr. Tekelioğlu, şöyle devam etti: "Coğrafi işaretli ürünlerde her ürünün bulunduğu coğrafyalardan kaynaklanan özellikleri vardır. Bulunduğu yöre, o coğrafi alanda bir ekosistem var. Örneğin Finike portakalını o ekosistem sayesinde üretiyoruz. Toprak, iklim, gibi ya da bir insan gücü, beşeri kitle var. Bu beşeri kitle tarihler boyunca bir ürünü üretme konusunda son derece gelişmiş bilgi, yetenek, ustalık geliştirmiş. Bu ustalığın sonucunda o ürün çıkıyor. Çorum'da leblebi çıkıyor ama Çorum'da nohut bile üretilmiyor. Ama bilgi beceri, ustalık orada."

PASTIRMALAR ARASINDA REKABET

Her ürünün bulunduğu yerin, doğal özelliklerinin lezzet ve aromasına katkıda bulunduğuna işaret eden Prof. Dr. Tekelioğlu, "Pastırmada kullanılan etin niteliği gerekir, bu hayvanların nerelerde hangi otlarla beslendiği, yapım tekniği. Örneğin kurutma çok önemlidir. Onları kuruturlar, değişik yönlerden gelen rüzgarlar bile etkiler. Tamamen yapım tekniği, metodu, ustalık sonucudur. Farklar buradan kaynaklanır. En son bu rekabete Kastamonu pastırması da eklendi. Dolayısıyla pastırmalar arasında bir rekabet var" dedi.