Beethoven’a bütünleşik bakış...

Bütünleşimci ya da bütünleşik yaklaşım, özellikle müzik alanında çokyeni bir kavram. Beethoven’ın yapıtlarını incelerken yardımcı olsa da, kavramın tek tip bir tanımının olmaması, anlatımda karmaşık bir etki yaratabiliyor.

09 Ocak 2021 Cumartesi, 14:11
Abone Ol google-news

ÇAĞDAŞ BAYRAKTAR

 


2020 yılı Beethoven’in doğumunun 250’inci yılıydı. Özellikle yılın ikinci yarısında yaşamı durma noktasına getiren pandemi nedeniyle birçok etkinlik iptal edilmiş olsa da, Beethoven’ın 250’inci doğumgününe yönelik etkinlikler farklı çalışmalarla sürüyor. Bunlardan biri de Erhan Karaesmen’in yeni çıkan kitabı, Beethoven’ın Son Dönem Yapıtlarına Bütünleşimci Bir Bakış Denemesi - Uçsuz Bucaksız Bir Dünyada Gezinirken.


BÜTÜNLEŞİM NEDİR?


Beethoven’e yönelik yapılan bu “bütünleşimci bakış denemesi”, daha çok akademik ve sanatsal çalışmalara ilgi duyan okura hitap ediyor. Klasik okuyucular için bu kitap fazla akademik ve soyut gelebilir. Kitabın merkezindeki “Bütünleşim (Fraktallik)” kavramıyla ise kısaca, fiziksel bir gerçeğin örneği ve ürünü olarak kendini göstermiş somut veya somut bir yapının tümümün karakteristik özelliğinin, onu oluşturan her parçada bulunması olarak açıklanıyor.


Bütünleşimci yaklaşım; kendi içinde bir tutarlılık, birbirini tamamlayış, bir araya gelişteki uyum gibi özelliklerin tümünü barındırmayı gerekli kılıyor. Beethoven’ın yapıtlarında da bütünden parçaya genel bir karakteristiğin olması ve bütünleşimci yaklaşımın gereksinimlerini karşıladığı tezi, Erhan Karaesmen’in bu çalışmasının temel iddiası. Beethoven’ın yaşadığı dönemde yaşanan birçok sıra dışı olay, dönem sanatçılarını biçimden çok öze yöneltiyor. Bütünleşik irdeleme tercihinde bunun payı da olabilir.


ANALİTİK BİR KURGU


Kitabın içerik sıralaması ve konu başlıkları da bu planlama ile doğru orantılı. Yaratıcılık kavramı üzerine Beethoven incelemesinin ardından gelen “Müziğe ön bakış”, konuya ilgisi olan ama bilgisi daha geride kalan kişilere bilgilendirme yapıyor. Sonrasında “sanat ve bilim arasındaki iç içelik ve karşıtlığın” anlatımı, devamında “müziğe haz ve mutluluk oluşturucu yönü” üzerinden dinleyicinin tüketimine sunulan haz verici yaratıcılık işleniyor.


“Bütünleşim kavramına – kapsamlı - bir giriş” bölümü ve “Beethoven’ın Uçsuz Bucaksız Dünyasında Bir Ön Gezinti”de yazar, Beethoven’a bütünleşimci yaklaşım tezini temellendiriyor. Son üç konu başlığı ise, son dönem kuartetlerin bütünleşimci yaklaşımının betimlendiği “Son Dönem Yapıtları”, “Beethoven’ın Senfoniler Dünyası” ve ”Toplu Bir Son Bakış”…


CÜRETKAR BİR GİRİŞİM


Beethoven’a ilişkin yazılı çalışmaların genelde biyografik metin ve deneme alanında olduğu yerde bütünleşimci açıdan çalışmak, bir kesimde karmaşık bir etki yaratabileceği gibi, farklı yaklaşımlar arayan başka bir kesimde de merak uyandırabilir, tartışma yaratabilir. Yazar zaten bu tepkileri olasılık dahilinde gördüğü için bu çalışmasını “cüretkar bir girişim” olarak değerlendiriyor.


Çalışmada “Bütünleşik bakış” ve Beethoven örtüşmesi, bilimsel yaratıcılık ile sanatsal yaratıcılık arasındaki benzerlikle temellendiriliyor. Yazar, mühendis kökeninden faydalanarak çalışmasını birtakım tablolarla da destekliyor.


Beethoven’ın Son Dönem Yapıtlarına Bütünleşimci Bir Bakış Denemesi - Uçsuz Bucaksız Bir Dünyada Gezinirken / Erhan Karaesmen / Pan Yay. / 186 s. / 2020.